Midden-Brabant
info@floronnoordbrabantbaronie.nl

Midzomerplantenjacht Noord-Brabant Baronie

Midzomerplantenjacht Noord-Brabant Baronie

Uitleg tijdens de Floron Midzomerplantenjacht

Zaterdag 16 juni organiseerde Floron, Noord-Brabant Baronie de Midzomerplantenjacht ter gelegenheid van het 30-jarig bestaan van Floron in het stroomgebied van de Donge, aan de westkant van Tilburg.

Hommage aan Harrie van Loon

Het gebied dat we voor deze excursie hebben uitgezocht is 30 jaar geleden geïnventariseerd door Floronner van het eerste uur, de Tilburger Harrie van Loon. Harrie was tot aan zijn overlijden, afgelopen jaar, actief florist en heeft een grote bijdrage geleverd aan het in kaart brengen van Wilde planten en het verhogen van de floristische kennis bij KNNV Tilburg.

Alle waarnemingen die Harrie deed, werden handmatig door de toenmalige districtscoördinator Peter van Ruth toegevoegd aan de NDFF – Natationale Databank Flora en Fauna – waardoor we precies weten welke soorten hij heeft gevonden. Tegenwoordig worden de soorten door de vrijwilligers van Floron via de NOVA app rechtstreeks ingevoerd. Eén van de heel grote verschillen tussen toen en nu!

Johan legt uit

Johan van Laerhoven legt uit aan de groep geïnteresseerden die zich hebben verzameld: Het kilometer-hok dat we bezoeken ligt momenteel net buiten de ecologische verbindingszone aan de westgrens van Tilburg (vlakbij station Tilburg Reeshof) . Momenteel worden de gronden nog niet beheerd, in de nabije toekomst gaat het gebied echter ingericht worden tot ecologische verbindingszone. De stuw in de Donge wordt vervangen door waterbeheer met vispassages. Een deel van het terrein is inmiddels bebouwd.

Midzomerplantenjacht Floron, Noord-Brabant Baronie

Johan van Laerhoven geeft uitleg over het gebied. Foto: Anne Marie Beeke

Toen en nu

Van de 160 soorten die Harrie in 1989 noteerde  vonden we er tijdens en na  de midzomerplantenjacht  140 terug. Omdat het niet mogelijk is om in drie uur het gehele km-hok goed te onderzoeken, heeft een van de leden het resterende deel nog nader bekeken. De volledige inventarisatie komt na 8 uur speurwerk uit op 270 soorten  waarvan  er dus 140 ook op de lijst van Harrie voorkwamen.  Dit betekent dat we 75% van de soorten hebben teruggevonden van de lijst van Harrie.
In 2005 heeft Peter van Ruth hetzelfde hok onderzocht en bij hem stond de teller op 240 soorten. Hiervan hebben we 205 soorten opnieuw aangetroffen. Reden van deze verschillen is waarschijnlijk dat in 2005 het gebied wat meer verspreid over het jaar bekeken is dan in 1989. Voegen  we beide lijsten samen dan hebben we ruim 60 soorten niet meer gezien.

Midzomerplantenjacht

Midzomerplantenjacht. Foto: Theo Heijmans

Veranderingen

De grootste veranderingen zijn waargenomen aan de noordzijde van de Bredaseweg. Het gebied is sterk veranderd en een gedeelte van het gebied ligt braak, klaar voor woningbouw (op kaart reeds ingetekend). Dit levert toch wel leuke soorten op zoals Getand vlotgras, Rosse vossenstaart, soorten die Harrie ongetwijfeld niet heeft gezien, maar daarnaast ook vele soorten die je veelal op brakke terreinen aantreft zoals Reukeloze kamille, Greppelrus, Kantige basterdwederik, Zwarte mosterd. Door de veranderingen van het gebied  troffen we soorten die bij een natte omgeving horen niet meer aan. Denk daarbij aan Gewone waternavel, Drijvend fonteinkruid,  Grote egelskop, Ruwe bies, Melkeppe  en meerdere soorten zeggen. De Oude Leije die na de Bredaseweg overgaat in de Donge leveren in en nabij het water weinig bijzondere planten op.

Kilometerhokken inventariseren

Km-hok 127-397 met daarop de gelopen route (rode stippen). De toekomstige bebouwing bij de Zenderenstraat is al geheel ingetekend, deze was tijdens de plantenjacht nog gedeeltelijk braak

Ook de soorten van de hele schrale bermen konden we niet meer vinden zoals Tormentil , Muizenoor, Tandjesgras en Zandblauwtje.  Van Klein tasjeskruid en Heidespurrie is de oorzaak niet geheel duidelijk, hebben we die gemist of staan deze er daadwerkelijk niet meer? Ook Hondsviooltje, in vegetatieve vorm goed te herkennen, is niet meer gezien.

Floron Midzomerplantenjacht.

Determineren tijdens de Floron Midzomerplantenjacht. Foto: Theo Heijmans

De  bermen van de hoofdwegen hebben een duidelijke verandering ondergaan mede door inzaaien van bermmengsels, waardoor je soorten aantreft als Blaassilene, Korenbloem, Geel walstro en Muskuskaasjeskruid. Het vormt in elk geval een kleurrijk geheel en aantrekkelijk voor insecten. Wat we ongetwijfeld hebben gemist zijn meerdere voorjaarssoorten zoals Speenkruid, Pinksterbloem, Bosveldkers.
Opvallend was de relatief grote hoeveelheid Duits viltkruid op meerdere plaatsen – die er in 1989 nog niet stonden. De typisch soorten van een Beuken-Eikenbos – Grote salomonszegel en Dalkruid – stonden daar in 1989 ook al.

Duits Viltkruid tijdens Midzomerplantenjacht

Duits Viltkruid in relatief grote aantallen en groot aanwezig. Foto: Anne Marie Beeke

Floristen kijken niet alleen naar planten. We werden begeleid door het gezang van de Kleine plevier die hier heeft gebroed en waarvan we de jonge vogels regelmatig konden spotten. En een extraatje wachtte ons nog aan het eind van de wandeling: de Sierlijke langpootmug, een opvallende verschijning.

Sierlijke langpootmug

Sierlijke langpootmug. Foto: Anne Marie Beeke