Midden-Brabant
info@floronnoordbrabantbaronie.nl

Verslag Floronkamp 2018

Verslag Floronkamp 2018

Tussen donderdag 31 mei en zondag 3 juni vertrokken vanuit Natuurcamping De Duiventoren in Dorst (Oosterhout) dagelijks 6 tot 8 groepjes floristen naar een kilometerhok in de buurt om de wilde planten te inventariseren. De 44 deelnemers van dit Floronkamp waren afkomstig uit geheel Nederland.

Gebied

De kilometerhokken waren zeer divers en varieerden van natuurgebieden zoals het Labbegat nabij Waalwijk en Huis ter Heide bij Tilburg tot woonwijken en industrieterreinen van Waalwijk, Geertruidenberg en Raamsdonksveer. Van de natuurgebieden is over het algemeen wel bekend wat je er kunt aantreffen. Veel echt nieuwe soorten levert het inventariseren niet op, maar het blijft natuurlijk interessant om in dit soort gebieden te inventariseren. Veel verrassender zijn de km-hokken met een stedelijke omgeving zoals oude woonwijken of industriegebieden. Ook op kampeerterreinen kun je verrassende vondsten verwachten.

Resultaten

In totaal zijn er in de 27 km-hokken ruim 800 verschillende soorten genoteerd. Sommig hokken zijn tweemaal bezocht in het kader van Het Nieuwe Strepen. Hier liggen 6681 waarnemingen aan ten grondslag. De km-hokken liggen globaal tussen Geertruidenberg en Waalwijk en Tilburg en de Bergse Maas. Op onderstaand kaartje is met de blauwe stippen aangegeven welke gebieden tijdens het Floronkamp zijn onderzocht.

In onderstaande tabel is te zien dat het gemiddeld aantal soorten per km-hok 223 bedroeg. Het km-hok met de meeste soorten (296) was gelegen nabij Waalwijk, een km-hok met natuur en stedelijke omgeving. Ten opzichte van het laatste onderzoeksjaar (6e kolom) zijn er per km-hok 27 soorten minder gestreept. Door het eenmalige bezoek en de beperkte tijd kon veelal niet het gehele km-hok bekeken worden. Ook waren de echte voorjaarsoorten vaak niet meer te zien en was het voor de echte zomersoorten nog aan de vroege kant. Desondanks zijn er per km-hok over de gehele onderzoeksperiode vanaf 1990 (laatste kolom) gemiddeld 30 nieuwe soorten bijgekomen.

x-coördinaat

y-coördinaat

plaats

aantal soorten tijdens Floron kamp 2018

laatste jaar met > 75 waarnemingen

aantal soorten in laatste jaar onderzoek

aantal soorten vanaf 1990 tot net voor
Floron kamp

aantal soorten vanaf 1990 tot na Floron
kamp

118

409

Oosterhout

178

2007

297

360

385

118

412

Geertruidenberg

281

1996

276

289

352

118

413

Geertruidenberg

243

2013

226

406

422

119

404

Oosterhout

212

2006

308

350

380

120

403

Oosterhout

266

2005

266

301

347

120

413

Raamsdonksveer

280

1996

320

327

353

120

413

Raamsdonksveer

252

1996

320

327

353

120

414

Geertruidenberg

263

2004

241

410

435

122

403

Dongen

179

2005

322

343

355

122

404

Dongen

213

1999

376

227

234

123

403

Dongen

249

2006

321

341

362

123

406

s Gravenmoer

169

2006

250

325

349

124

402

Dongen

190

2007

272

339

342

124

403

Dongen

279

1989

196

198

231

124

408

s Gravenmoer

193

2000

237

262

289

124

413

Waalwijk

170

1996

222

247

262

125

402

Dongen

161

2007

270

331

344

125

410

Waspik

202

1990

222

263

315

125

413

Waalwijk

211

2002

81

185

203

129

411

Waalwijk

276

2007

436

566

578

130

399

Tilburg

252

2005

333

406

420

130

401

Tilburg

200

1997

142

261

285

130

411

Waalwijk

296

1995

185

404

432

131

401

Tilburg

151

2002

216

247

274

132

407

Kaatsheuvel

231

1993

164

198

266

132

407

Kaatsheuvel

214

1993

164

198

266

132

410

Waalwijk

241

1901

60

64

167

134

409

Waalwijk

202

2008

287

349

355

gemiddelde

 

 

223

 

250

304

334

Resultaten Floronkamp 2018 Dorst-Oosterhout

Alle verzamelde data zijn na validatie opgenomen in de NDFF, de landelijke databank voor flora en fauna.

Workshop zeggen

Naast het inventariseren was er ook een workshop over zeggen, een plantenfamilie die voor de nodige hoofdbrekens blijft zorgen. In de ochtend na een korte inleiding aan de slag met de Heukels om ze via de sleutel op naam te brengen. Een traject met verschillende instinkers. In de namiddag was er een excursie naar het Labbegat om daar het hele scala aan zeggen in hun natuurlijke omgeving te zien.

Workshop zeggen tijdens Floronkamp 2018

Gedetailleerd kijken naar urntjes tijdens workshop zeggen

Nader ingezoomd

Tijdens het kamp zijn er vele bijzondere soorten aangetroffen; teveel om ze allemaal te benoemen.
Een paar opvallende voorbeelden:

Op de industrieterreinen nabij Geertruidenberg werd op meerdere plaatsen Behaard breukkruid ( Herniaria hirsuta) en Blauw walstro (Sherardia arvensis) aangetroffen. Behaard breukkruid is in deze omgeving veel talrijker dan zijn naaste verwant Kaal Breukkruid (Herniaria glabra). In dit gebied stond ook Vroeg havikskruid (Hieracium glaucinum) die in deze regio zeer zeldzaam is.
Opvallend in deze omgeving was Rijncentaurie (Centauria stoebe) die spontaan tussen de straatstenen was opgekomen, een soort die niet eerder in Noord-Brabant is waargenomen.

Behaard breukkruid

Behaard breukkruid (Herniaria hirsuta) op industrieterrein Dombosch in Raamsdonkveer

In het stedelijk gebied op enkele parkeerterreinen vonden we Klein fakkelgras (Rostraria cristata), een soort afkomstig uit het Middellands Zeegebied die steeds vaker in de stedelijke omgeving wordt gezien. Daarnaast ook Laksteeltje (Catapodium marinum), een soort van de duinen die voor de floristen uit het westen van het land een meer algemene soort is dan voor floristen in het binnenland. Straatwolfsmelk (Euphorbia maculata), een betrekkelijke nieuwkomer voor Midden-Brabant, voelt zich prima thuis tussen warme stenen.

Op een schraal terrein nabij de jachthaven van de Overdiepse Polder stond Ruige fijnstraal (Conyza bibaoana) met zijn sterk behaarde bladstelen. Tot nu toe nog nauwelijks gezien in deze contreien. Waarschijnlijk zal deze soort vanuit het Noord-westen de komende jaren uitbreiden.

Rozetkruidkers (Lepidium heterophyllum) aangetroffen in Geertruidenberg was al wel bekend uit de omgeving van Waspik en heeft zich nu in westelijke richting uitgebreid.

Muurbloemmosterd (Coincya monensis), stond in de buurt van Waalwijk. Deze soort komt tot nu toe in het Noord-oosten van Noord-Brabant wat frequenter voor.

Nieuwe natuuroevers

Opvallend was het voorkomen van Graslathyrus (Lathyrus nissolia) lang een natuurvriendelijke oever in Oosteinde. Van oudsher komt in deze regio geen Graslathyrus voor. Dus waarschijnlijk is deze soort daar ter plaatse ingezaaid.

Langs de oevers van de Maas

Een leuke soort is naast Moeraskruiskruid (Jacobaea paludosa) zeker ook Rivierkruiskruid (Senecio saracenicus) die langs de Bergse Maas in Keizersveer werd gezien, een soort die daar niet eerder is waargenomen. Driekantige bies (Schoenoplectus triqueter) kwam in twee km-hokken voor langs het Oude Maasje in in Waspik en lijkt zich ter plaatse uit te breiden. Vaak is er tijdens dit kamp Poa humilis gemeld, een soort die veel lijkt op Veldbeemdgras, maar zich daarvan onderscheidt door een meer gedrongen habitus, blauwere kleur en een licht behaarde bladrand nabij het tongetje. Van opvallende varens is eigenlijk alleen Geschubde mannetjesvaren (Dryopteris affinis) te melden.

Gelukkige floristen met vondst van Driekantige bies nabij het Oude Maasje

Gelukkige floristen met vondst van Driekantige bies nabij het Oude Maasje

Een van de deelnemende floristen, Sipke Gongrijp, richt zich op campingadventieven.
Hij heeft meerdere soorten genoteerd waaronder Soliva pterosperma, een soort met vervelende stekels, die wellicht wat extra aandacht verdient. Meer informatie over deze soort is te lezen op Nature Today. Daarnaast vond Sipke op de camping waar we verbleven Rood herderstasje (Capsella rubella) met zijn rood aangelopen hauwtjes, Kamilleknopje (Cotula australis), eerste vondst op een Brabantse camping, Mosbloempje (Crassula tillaea) en Straatwalstro (Galium murale), in Noord-Brabant tot nu toe alleen bekend van de stedelijke omgeving van Breda.

Wat er zoal in het Labbegat en Huis ter Heide staat is over het algemeen bekend en daarom niet verder in dit verslag opgenomen. Het zou te ver voeren om al die bijzondere soorten variërend van Gele zegge, Ronde zegge tot Spaanse ruiter, Teer guichelheil en Welriekende nachtorchis hier op te sommen.

Met dank!

Kortom een geslaagd Floronkamp met vele nieuwe en leuke soorten voor Midden-Brabant. Met dank aan de deelnemers die alle inventarisaties hebben verricht, waardoor de kennis over de Brabantse flora weer is toegenomen.

Volop aan de slag tijdens workshop zeggen

Dank aan Edwin Dijkhuis voor het verzorgen van de workshop en Ad Wagemakers voor het verzorgen van de excursies.

excursie zeggen

Ad Wagemakers kent de bijzondere locaties

En fijn dat de provincie Noord-Brabant en Staatsbosbeheer bereid waren om ons financieel te ondersteunen waardoor het realiseren van een dergelijk kamp een stuk eenvoudiger wordt. Onze hartelijk dank daarvoor.

Tekst en foto’s: Jacques Rovers